Constitution, Justice and External Affairs Committee
- Dechrau
- 09:30
- Cyfraniadau
- 188
- Geiriau a lefarwyd
- 13,055
- Lleoliad
- Committee Room 4 - Tŷ Hywel
Crynodeb
Bu'r pwyllgor yn holi Dafydd Trystan Davies (Plaid Cymru), Ysgrifennydd y Cabinet dros Effeithiolrwydd y Llywodraeth a'r Cyfansoddiad. Y pynciau oedd cysylltiadau rhynglywodraethol, y comisiwn cenedlaethol ar y cyfansoddiad, datganoli plismona a chyfiawnder, datganoli pellach, 'Ailwifro'r Wladwriaeth', Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol ac diwygio etholiadol. Cynigiodd y Gweinidog ddiweddariadau ysgrifenedig ar argymhellion comisiwn Thomas ac, ymhen tua tri mis, ar strwythurau rhanbarthol yng Nghymru.
Themâu
- Gweithio gyda Llywodraeth y DU a'r Llywodraethau datganoledig eraill
- Annibyniaeth a chost newid cyfansoddiadol
- Datganoli o fewn Cymru a strwythurau rhanbarthol
- Gweithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol
2. Sesiwn i graffu ar waith y Gweinidog Y Gweinidog Cabinet dros Effeithiolrwydd Llywodraeth a'r Cyfansoddiad
Holodd yr Aelodau'r Gweinidog ynghylch sut mae Llywodraeth Cymru'n gweithio gyda Llywodraeth y DU, sut y caiff y comisiwn cenedlaethol ar y cyfansoddiad ei sefydlu, a'r achos dros ddatganoli plismona a chyfiawnder. Gwnaeth y Gweinidog hefyd ymrwymiadau i ysgrifennu at y pwyllgor ar gomisiwn Thomas ac ar strwythurau rhanbarthol.
- Dywedodd Dafydd Trystan Davies (Plaid Cymru) fod cytundeb Caerdydd gyda Llywodraeth yr Alban yn cwmpasu meysydd fel newid cyfansoddiadol, tlodi plant, newid hinsawdd a mewnfudo, a'i fod yn arwain at gamau ymarferol, er enghraifft gwaith ar e-feiciau anghyfreithlon. Dywedodd y byddai rhoi memorandwm cyd-ddealltwriaeth Sewel ar sail statudol yn ei gryfhau. Dywedodd Gareth Morgan, swyddog Llywodraeth Cymru, mai Llywodraeth y DU sy'n arwain ar y memorandwm, nad yw'n debygol o roi statws deddfwriaethol i Sewel ond y dylai arwain at amserlenni cliriach ar gyfer rhannu gwybodaeth.
- Gofynnodd Joshua Kim (Reform UK) sut y byddai annibyniaeth y comisiwn cenedlaethol yn cael ei diogelu, ac am amserlen. Dywedodd y Gweinidog ei fod yn disgwyl cyhoeddi cyd-gadeiryddion annibynnol yn yr wythnosau nesaf, cyhoeddi cylch gorchwyl ar yr un pryd, a phenodi aelodau yn ystod tymor yr hydref. Dywedodd na fyddai'n ymrwymo comisiwn annibynnol i ddyddiad ar gyfer ei raglen waith gyntaf.
- Pwysodd Cristiana Emsley (Reform UK) ar y Gweinidog ynghylch a oes cynllun wedi'i gostio ar gyfer datganoli plismona a chyfiawnder. Dywedodd y Gweinidog y byddai datganoli plismona yn dilyn y sail a ddefnyddir yn Lloegr, gyda'r Swyddfa Gartref yn dwyn y costau fel rhan o'i rhaglen ddiwygio. Dywedodd y byddai costau cyfiawnder ieuenctid yn isel ac y gallai'r comisiwn newydd edrych ar gost datganoli'r system gyfiawnder gyfan. Dywedodd Ms Emsley fod hyn yn golygu mai 'na' oedd yr ateb.
- Ynghylch 78 argymhelliad comisiwn Thomas, gofynnodd Darren Millar (Ceidwadwyr Cymreig) a yw'r Gweinidog yn eu derbyn i gyd ac a yw'n derbyn barn Dr Jones ar yr hyn sydd o fewn cymhwysedd Llywodraeth Cymru. Dywedodd y Gweinidog fod swyddogion yn cynghori ar tua 40 o feysydd, na all roi barn nes iddo gael y cyngor hwnnw, ac y bydd yn rhannu diweddariad a'r blaenoriaethau gyda'r pwyllgor.