Biliau

Dywed Llywodraeth Cymru y byddai'r Bil yn gwneud seilwaith cenedlaethol hanfodol yn fwy gwydn drwy ddiwygio Rheoliadau Rhwydweithiau a Systemau Gwybodaeth 2018. Dywed y byddai'r Bil yn ehangu'r gofynion i adrodd am ddigwyddiadau, yn cryfhau pwerau rheoleiddwyr i gasglu gwybodaeth ac i orfodi'r rheolau, ac yn dod â chyflenwyr hanfodol o fewn y cwmpas. Dywed y Llywodraeth y byddai hyn yn helpu i ddiogelu trafnidiaeth, ynni, dŵr yfed, iechyd a seilwaith digidol rhag bygythiadau seiber. Cyfraniadau: [1]

Dywed Llywodraeth Cymru y gallai'r Bil effeithio ar gwmnïau dŵr sy'n gweithredu'n gyfan gwbl neu'n bennaf yng Nghymru, yn ogystal â rheoleiddwyr a chyflenwyr hanfodol. Dywed y byddai gwasanaethau hanfodol fel trafnidiaeth, ynni, dŵr yfed, iechyd a seilwaith digidol wedi'u cynnwys. Cyfraniadau: [1]

Bil Senedd y DU yw hwn, ac mae llawer ohono'n ymwneud â materion a gedwir yn ôl i San Steffan. Dywed Llywodraeth Cymru fod rhai darpariaethau yn rhoi, yn dileu neu'n newid swyddogaethau mewn meysydd datganoledig. Gweinidogion Cymru yw'r awdurdod cymwys dynodedig (y corff sy'n gyfrifol am y goruchwylio) ar gyfer gwasanaethau iechyd a chyflenwi dŵr yfed yng Nghymru, ac mae'r Arolygiaeth Dŵr Yfed yn gweithredu ar eu rhan yn y sector dŵr. Dywed y Llywodraeth na allai'r Senedd ddeddfu ar gyfer y Bil cyfan, felly gofynnir i'r Senedd gydsynio i'r rhannau datganoledig. Cyfraniadau: [1][2]

• Dywed Adam Price, Ysgrifennydd y Cabinet dros Fenter, Cysylltedd ac Ynni (Plaid Cymru), mai Bil ar gyfer y DU gyfan yw'r ffordd fwyaf cydlynol o ddiogelu rhwydweithiau a gwasanaethau rhyng-gysylltiedig, gan gydnabod cyfrifoldebau Gweinidogion Cymru a rheoleiddwyr Cymru. Cyfraniadau: [1]
• Dywed Jason O'Connell (Reform UK fod bygythiadau i ddiogelwch cenedlaethol yn tyfu ac y gallai un ymosodiad seiber amharu'n ddifrifol ar wasanaethau hanfodol. Dywed fod Reform UK yn cefnogi'r cynnig am ei fod yn rhoi diogelwch y wlad yn gyntaf. Cyfraniadau: [1]
• Dywed Cristiana Emsley (Reform UK), wrth siarad ar ran y pwyllgor, fod y pwyllgor yn cytuno â Llywodraeth Cymru ynghylch pa ddarpariaethau sydd angen cydsyniad y Senedd. Mae'n gofyn a ddylid ceisio cydsyniad hefyd ar gyfer cymal 37(7), sy'n ymwneud â newidiadau i ofyniad ymgynghori a allai effeithio ar god a gyhoeddir o dan gymal 36. Cyfraniadau: [1]
• Mae Adam Price yn ymateb fod y Llywodraeth o'r farn nad yw'r pŵer i wneud rheoliadau yng nghymal 37(7) yn bodloni'r prawf cydsyniad yn Rheol Sefydlog 29.1. Dywed na ellir casglu eto y byddai'r pŵer yn cael ei ddefnyddio mewn ffordd sy'n effeithio ar sut mae rheoleiddwyr yng Nghymru yn arfer eu swyddogaethau. Cyfraniadau: [1][2]
• Dywed Cristiana Emsley (Reform UK) fod y pwyllgor yn croesawu'r ymateb amserol i'w adroddiad ond y gallai anghytuno â rhai o'r ymatebion. Dywed Adam Price y bydd yn rhoi ymateb llawnach i'r pwyllgor ac i'r Aelodau, ac fod amgylchiadau penodol o ran amseru wedi golygu na allai'r Llywodraeth nodi ei safbwynt ar gydsyniad yn gynharach. Cyfraniadau: [1][2]

Dywed Llywodraeth Cymru fod y Bil hwn gan Senedd y DU yn cwmpasu nifer o feysydd sy'n ymwneud â'r lluoedd arfog. Mae'r rhain yn cynnwys adnewyddu Deddf y Lluoedd Arfog 2006 ac ymestyn y ddyletswydd gyfreithiol i roi sylw dyledus i gyfamod y lluoedd arfog (yr addewid na ddylai personél y lluoedd arfog, cyn-filwyr a'u teuluoedd fod o dan anfantais) fel ei fod yn cynnwys Llywodraeth y DU a'r Llywodraethau datganoledig. Byddai hefyd yn creu gwasanaeth tai amddiffyn newydd, yn gwella amddiffyniadau rhag ymddygiad rhywiol a threisgar, stelcio ac aflonyddu, ac yn moderneiddio cymorth i ddioddefwyr troseddau a gyflawnir gan y lluoedd arfog. Cyfraniadau: [1][2]

Byddai'n effeithio ar bersonél y lluoedd arfog, cyn-filwyr a'u teuluoedd, gan gynnwys yng Nghymru. Byddai hefyd yn effeithio ar gyrff cyhoeddus fel Gweinidogion Cymru, awdurdodau lleol a byrddau iechyd, a fyddai â dyletswyddau ehangach o dan y cyfamod, ac ar ddioddefwyr troseddau gwasanaeth. Cyfraniadau: [1][2][3][4]

Dywed Llywodraeth Cymru fod rhai darpariaethau'n ymwneud â gwasanaethau datganoledig, felly ceisir cydsyniad y Senedd. Mae'n nodi cyfamod y lluoedd arfog (cymal 2), y gwasanaeth tai amddiffyn newydd, cymorth i ddioddefwyr yn y system gyfiawnder, rheoli troseddwyr, a Chymdeithasau'r Lluoedd Wrth Gefn a'r Cadetiaid. Mae amddiffyn wedi'i gadw'n ôl i Senedd y DU, ond mae gwasanaethau fel tai a chymorth cymdeithasol wedi'u datganoli. Cyfraniadau: [1][2]

• Mae Sioned Williams (Plaid Cymru), y Dirprwy Brif Weinidog, yn argymell bod y Senedd yn rhoi cydsyniad. Dywed y dylai cefnogaeth i gymuned y lluoedd arfog uno'r holl Aelodau. Cyfraniadau: [1][2]
• Dywed Gareth Thomas (Reform UK fod ei blaid yn cefnogi'r Bil a'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol. Dadleua mai dim ond os gellir dibynnu arni y mae dyletswydd yn werthfawr, a dywed nad yw Llywodraeth Cymru eto wedi gweithredu'r cyfamod yn effeithiol ym maes gofal iechyd. Nododd mai dim ond 15 y cant o bractisau meddygon teulu sydd wedi'u hachredu'n gyfeillgar i gyn-filwyr. Cyfraniadau: [1]
• Mae Gwyn Williams (Plaid Cymru) yn cefnogi cydsyniad. Croesawa'r cynlluniau tai amddiffyn fel ymateb i ddigartrefedd cyn-filwyr, a'r diwygiadau i sut y caiff troseddau gwasanaeth eu hymchwilio a sut y caiff dioddefwyr eu hamddiffyn. Cyfraniadau: [1]
• Dywed Zaynub Akbar (Plaid Cymru), Cadeirydd y Pwyllgor Cydraddoldeb, Hawliau Dynol a Chyfiawnder Cymdeithasol, fod y Bil yn adeiladu ar y dyletswyddau cyfamod a gefnogwyd gan y Senedd yn 2021. Pwysleisia fod gweithio mewn partneriaeth yn bwysig oherwydd bod amddiffyn wedi'i gadw'n ôl ond bod llawer o'r gwasanaethau y mae cyn-filwyr yn eu defnyddio wedi'u datganoli. Cyfraniadau: [1]
• Mae James Evans (Reform UK) yn croesawu'r Bil ond yn codi pryder ynghylch cost. Dywed fod y cynnig cydsyniad yn datgan bod rhaid talu costau yng Nghymru o'r cyllidebau presennol, ac mae'n gofyn sut y bydd awdurdodau lleol a byrddau iechyd yn cael yr adnoddau a'r canllawiau sydd eu hangen arnynt. Cyfraniadau: [1]
• Mae Cristiana Emsley (Reform UK), wrth siarad ar ran y pwyllgor, yn beirniadu Llywodraeth Cymru am beidio â chynnwys argymhelliad ar gydsyniad yn y memorandwm. Dywed nad yw dadansoddi rhaglen ddeddfwriaethol y DU yn rheswm derbyniol. Mae'r Dirprwy Brif Weinidog yn ateb fod cyflwyno memoranda yn brydlon yn bwysig, ac yn dweud y bydd yn cyflwyno memorandwm atodol os bydd angen un oherwydd gwelliannau newydd Llywodraeth y DU. Cyfraniadau: [1][2]

Byddai'r Bil yn rhoi pŵer i Ysgrifennydd Gwladol y DU wneud rheoliadau i drosglwyddo cyfranddaliadau neu eiddo cwmni dur i berchnogaeth gyhoeddus, os bodlonir prawf er budd y cyhoedd. Mae Llywodraeth Cymru yn ei ddisgrifio fel rhwyd ddiogelwch o dan ddiwydiant sy'n rhy bwysig i'w golli. Nododd Janet Finch-Saunders (Ceidwadwyr Cymreig na fyddai'n gwladoli unrhyw gwmni ar unwaith. Cyfraniadau: [1][2]

Gallai fod yn berthnasol i weithrediadau dur unrhyw le yn y DU, gan gynnwys Cymru. Soniodd Aelodau am ei bwysigrwydd i weithwyr dur, eu teuluoedd a chymunedau fel Port Talbot a Llanwern. Cyfraniadau: [1][2][3]

Mae'r cynnig yn gofyn i'r Senedd gytuno y gall Senedd y DU ystyried y rhannau o'r Bil sy'n ymwneud â materion datganoledig (meysydd y mae'r Senedd yn gyfrifol amdanynt). Dywedodd Adam Price, Ysgrifennydd y Cabinet, fod hwn yn Fil pedair gwlad y gellid ei ddefnyddio ar gyfer gweithrediadau dur unrhyw le yn y DU. Nid yw'r cyfraniadau hyn yn rhestru pa feysydd datganoledig yr effeithir arnynt. Cyfraniadau: [1][2]

• Argymhellodd Adam Price (Plaid Cymru), Ysgrifennydd y Cabinet, roi caniatâd. Dywedodd fod dur yn ased cenedlaethol strategol a nododd gostau ynni uchel, gorgapasiti byd-eang a rhwystrau masnach sy'n wynebu'r diwydiant. Cyfraniadau: [1]
• Cefnogodd Shav Taj (Llafur Cymru) y Bil. Nododd fuddsoddiad Llywodraeth Lafur y DU yn y cyfnod pontio ym Mhort Talbot a dywedodd fod gweithwyr wedi cael sedd wrth y bwrdd. Cyfraniadau: [1]
• Dywedodd Janet Finch-Saunders (Ceidwadwyr Cymreig) fod y pwerau'n sylweddol ac y dylid eu trin yn ofalus. Dywedodd fod Llywodraeth Geidwadol flaenorol y DU wedi dewis partneriaeth gyda'r sector preifat ar gyfer Port Talbot yn hytrach na pherchnogaeth gyhoeddus. Cyfraniadau: [1]
• Dywedodd Jason O'Connell a Benjamin Hodge Mckenna (y ddau o Reform UK) y byddent yn cefnogi rhoi caniatâd. Dywedodd y ddau fod y Bil yn dod yn rhy hwyr i Bort Talbot. Anogodd Mr Mckenna Lywodraeth Cymru i weithio gyda San Steffan fel bod unrhyw wladoli yn sicrhau diogelwch hirdymor. Cyfraniadau: [1][2]
• Dywedodd Sarah Cooper-Lesadd (Reform UK), wrth sôn am waith y Pwyllgor Deddfwriaeth, fod y memorandwm cydsyniad wedi'i osod chwe wythnos ar ôl cyflwyno'r Bil. Mae'r Rheolau Sefydlog fel arfer yn disgwyl pythefnos. Dywedodd fod hyn wedi cyfyngu ar yr amser craffu. Cyfraniadau: [1]
• Cefnogodd Elyn Stephens (Plaid Cymru) roi caniatâd ond dywedodd ei bod yn siomedig fod gan y Senedd a Llywodraeth Cymru gyn lleied o amser i drafod â Llywodraeth y DU. Dywedodd Adam Price na fu unrhyw ymgysylltu ymlaen llaw â Llywodraeth Cymru, a bod hynny wedi cyfyngu ar y craffu. Cyfraniadau: [1][2]

Dywedodd tystion wrth Bwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol y Senedd fod Bil Iechyd y DU yn newid y ffordd y caiff y GIG yn Lloegr ei redeg. Disgrifiwyd ei fod yn diddymu GIG Lloegr ac yn symud y gwaith o gomisiynu gofal arbenigol (trefnu a thalu am wasanaethau) i raddau helaeth o dîm canolog i grwpiau rhanbarthol o fyrddau gofal integredig, sef cyrff GIG lleol yn Lloegr. Dywedwyd hefyd ei fod yn rhoi dyletswydd gyfreithiol ar y byrddau hynny i ystyried yr effaith ar Gymru ac ar gleifion ar y ffin, ac yn ei gwneud yn ofynnol uno cofnodion iechyd Lloegr yn un cofnod claf sengl. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5]

Dywedodd tystion y byddai'n effeithio'n bennaf ar bobl yng Nghymru sy'n defnyddio gwasanaethau'r GIG yn Lloegr, gan gynnwys cymunedau ar y ffin a phobl o bob cwr o Gymru sy'n teithio am ofal arbenigol. Byddai hefyd yn effeithio ar y cyrff yng Nghymru sy'n trefnu'r gofal hwnnw. Cyfraniadau: [1][2][3]

• Dywedodd Juliet Brown, prif gomisiynydd Pwyllgor Cyd-gomisiynu GIG Cymru, mai dyma'r tro cyntaf i'r atebolrwydd hwn gael ei roi mewn cyfraith, sef y ddyletswydd gyfreithiol ar fyrddau Lloegr i ystyried Cymru. Dywedodd hefyd nad yw'r manylion wedi'u nodi eto, felly nid yw'n hysbys eto sut y bydd yn gweithio'n ymarferol. Cyfraniadau: [1][2]
• Mynegodd Juliet Brown a Dr Clara Day, cyfarwyddwr meddygol gweithredol Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, bryderon am doriadau staff a cholli cysylltiadau mewn cyrff comisiynu yn Lloegr. Dywedodd Ms Brown y gallai gwasanaethau arbenigol golli sylw. Dywedodd Dr Day ei bod yn pryderu am berthnasoedd a gollwyd, ac am sut y byddai cyrff ar lefel is yn darparu ar gyfer cleifion o Gymru. Dywedodd na ddylai'r diwygiadau eu hunain wneud gwahaniaeth mawr. Cyfraniadau: [1][2][3][4][5]
• Croesawodd Ben Eaton ac Angela Mutlow o Llais, y corff statudol sy'n llais i gleifion yng Nghymru, y ddyletswydd ar fyrddau Lloegr a'r cofnod claf sengl. Dywedasant y dylai'r ddyletswydd gwmpasu pob preswylydd yng Nghymru sy'n defnyddio gwasanaethau yn Lloegr, nid cymunedau ar y ffin yn unig. Rhybuddiodd Mr Eaton hefyd y gallai cofnod a gaiff ei adeiladu ar gyfer Lloegr ehangu'r bwlch digidol â Chymru. Cyfraniadau: [1][2][3][4]
• Roedd Geoff Ryall-Harvey o Llais yn pryderu bod y Bil yn diddymu Healthwatch (corff llais cleifion Lloegr) ac yn trosglwyddo ei rôl ymgysylltu i'r bwrdd comisiynu. Dywedodd y dylid cydnabod Llais yn y Bil fel bod cleifion o Gymru yn cael eu hymgynghori. Dywedodd Angela Mutlow fod y trefniadau presennol yn dibynnu ar ewyllys da. Cyfraniadau: [1][2][3]
• Dywedodd Natasha Asghar (Ceidwadwyr Cymreig) ei bod yn cefnogi rhannu data yn gryf, ond y bydd llawer o bobl yn poeni a fydd eu data'n ddiogel. Dywedodd Juliet Brown fod y Bil yn gwneud cofnodion cydgysylltiedig yn ofyniad cyfreithiol yn Lloegr, a bod cwestiynau diogelu data yn rhai cywir i'w gofyn. Ychwanegodd nad oes llif data cyfatebol yng Nghymru eto. Cyfraniadau: [1][2][3][4]
• Dywedodd Dr Clara Day a Pete Hopgood, prif weithredwr dros dro Bwrdd Iechyd Addysgu Powys, mai dim ond os gall systemau Cymru gysylltu ag ef y byddai cofnod claf sengl yn helpu diogelwch cleifion. Gofynnodd Mr Hopgood i'r pwyllgor geisio sicrwydd y bydd anghenion cleifion trawsffiniol yn parhau i gael eu cydnabod. Croesawodd Dr Day y pwyslais cryfach ar ansawdd yn y Bil. Cyfraniadau: [1][2][3][4]

Bydd pob Aelod yn pleidleisio a ddylid rhoi cydsyniad. Os yw'r Senedd yn gwrthod, nid yw Senedd y DU fel arfer yn bwrw ymlaen â'r rhannau hynny, er y gall wneud hynny.

Gallwch ddweud wrth eich Aelodau o'r Senedd beth rydych chi'n ei feddwl. Dod o hyd i'ch Aelodau.